Vũ nữ thân gầy - La Cumparsita

Thế giới âm nhạc muôn mầu muôn vẻ. So với tiến trình phát triển của nhiều loại nhạc cụ, từ hơn một thế kỷ qua, cây Guitar đã đi những bước ngoạn mục, chiếm lĩnh nhiều sân khấu khác nhau trong đời sống âm nhạc. Guitar đã trở thành nhạc cụ để biểu diễn hay trình tấu nhạc cổ điển thì chúng ta ai cũng đã biết. Nhưng Guitar đã vinh danh cho âm nhạc Tây Ba Nha trở thành một dòng nhạc cụ thể bên những Pop - Rock - Blue hay Country thì chẳng mấy ai ý thức. Bất ngờ hơn nữa là Guitar đã đi vào làn điệu Ta

 

Buổi sơ khai ban đầu, cây đàn Guitar đã chiếm giữ một vị chí quan trọng trong các ban nhạc Tango, thường là với ba hoặc bốn tay đàn. Sau này, Guitar phải lùi dần, nhường chỗ cho Bandoneon hay các dàn nhạc Tango với Violin, với Cello và dường cầm w.w… Thế nhưng cả thời gian dài, Guitar vẫn là nhạc cụ quan trong cho các buổi trình diễn Tango độc hành. Năm 1955, Astor Piazzola cũng là người đầu tiên đã đưa cây Guitar điện vào biểu diễn Tango. Từ khi âm nhạc Tây Ba Nha và âm nhạc vùng văn hóa Mỹ Latinh lên ngôi cùng với chiếc đàn thùng, Guitar lại xuất hiện thường xuyên hơn nữa bên cạnh các nhạc cụ khác trong giàn nhạc Tango. Rất nhiều ca sĩ, nhạc sĩ, nghệ sĩ đã góp công xây dựng nên loại hình âm nhạc này mà tên tuổi của họ gắn liền với cây đàn gỗ sáu dây như Carlos Gardel, Luciano Rios, Enrique Maciel w.w…


"La morocha" có lẽ là bản Tango đầu tiên có lời ca. Tác giả ca từ của nó cũng không phải ai xa lạ - Angel Gregorio Villoldo. Angel Villoldo còn là tác giả của "El choclo" một trong hai bản Tango nổi tiếng nhất thế giới. Angel Villoldo người Argentina, ông đã từng hành nhiều nghề khác nhau như hề xiếc, thợ sắp chữ nhà in, nhà thơ, soạn giả ca từ cho các vở nhạc kịch và đương nhiên ông còn là một nhạc sĩ, một nhà soạn nhạc có hạng của nền âm nhạc Argentina. Ông viết "El choclo" vào năm 1903. Theo Antología del tango rioplatense, vol. 1, Instituto Nacional de Musicología Carlos Vega phát hành năm 1981 thì "El choclo" được thâu âm lần đầu tiên vào năm 1910 với dàn nhạc Orquesta Típica Portena dưới sự điều khiển của Eduardo Arolas. Trong bản thâu âm này, giai điệu Habanera được chơi trên những dây bass của đàn Guitar. "El choclo" cũng đã được nhiều danh cầm Guitar kiêm soạn giả nổi tiếng thế giới như Jorge Morel hay Roland Dyens chuyển soạn thành những bản nhạc độc tấu Guitar vô cùng đặc sắc. Roland Dyens giữ nhịp 2/4 và căng đàn hai dây D.


 Ban đầu, "El choclo" được một nhà thơ vô danh nào đó viết thêm cho một phần lời và nó thường đường mang ra ca tại các nhà thổ. Sau này phần lời thất lạc. Đến khoảng năm 1930, Irene Villoldo, em gái của Angel Villoldo, đã nhờ Juan Carlos Marambio viết lại phần lời. Nhưng lời ca của Juan Carlos không mấy thành công. Mãi cho đến năm 1947, dưới sự hợp tác của Enrique Santos và Juan Carlos, "El choclo" mới có phần ca từ như ngày nay nó thường được trình diễn. "El choclo" nghĩa tiếng Việt là "Cái bắp ngô (4)“ người ta dịch ra tiếng Anh dưới tựa đề "Kiss of fire" - Nụ hôn lửa . Angel Villoldo là người góp nhiều công sức, có nhiều ảnh hưởng đến lịch sử phát triển của Tango vào đầu thế kỷ XX cũng như công cuộc mở đường cho Tango du ngoạn sang các vùng văn hoá phát triển cao khác ở châu Âu. Ông mất năm 1919, dánh dấu sự kết thúc một giai đoạn quan trọng trong dòng nhạc Tango. Ca sĩ Tuấn Ngọc hát bài này theo điệu Rhumba nhanh với tựa đề là "Tình Yêu như Mũi tên".


Bản Tango thứ hai giới thiệu với các bạn là tác phẩm "La cumparsita" - Đoàn vũ hội hoá trang (ND) - của Gerardo Hernán Matos Rodríguez, bản nhạc có một không hai, nổi tiếng trong lịch sử Tango. Cũng như El choclo“, "Đoàn vũ hội hoá trang“ được chàng sinh viên nghèo ở Montevideo sáng tác trên dương cầm vào năm 1916(5) dưới hình thức một bản nhạc không lời. Sau đó, vào khoảng những năm 1924 "La cumparsita" được Enrique Maroni và Pascual Contursi viết thêm phần lời rồi tự động đổi tên thành „Si supieras“. Matos Rodríguez mất gót nghét 20 năm trời ra chầu toà để đòi lại cho được bản quyền của nó. Người ta có thể viết cả một cuốn tiểu thuyết về những năm tháng „vô gia cư“ kiện tụng đình đám kéo dài của "La cumparsita", y như về chính danh tiếng của nó vậy.


Cả hai soạn giả kiêm danh cầm người Tây Ba Nha là Paco de Lucia và Pepe Romero đều đã soạn "La cumparsita" ra cho đàn Guitar solo, cùng trình diễn và thâu âm tác phẩm nhiều lần. "La cumparsita" của Pepe Romero thì luyến láy hyền ảo trong chất điệu thơ mộng, nhịp nhàng. "La cumparsita" của ông vua Flamenco Paco de Lucia thì bốc lửa, chắc nịch, thoăn thuắt những cú xoay chuyển thân hình hay gọn gàng những bước nồng nàn khêu gợi.

  Nhạc sĩ lão thành Phạm Duy, một cây đại thụ trong nền tân nhạc Việt Nam ta cũng đã từng đặt lời cho bản Tango bất hủ này dưới tựa đề "Vũ nữ thân gầy".Người ta đã thống kê, "La cumparsita" có đến cả 200 phiên bản khác nhau. Số lượng những bản soạn cho đàn Guitar của nó chắc cũng không kém.

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

hoa Bach Hop - hanoi7x.com